Home > Minn Fr Mario Attard OFM Cap > Uff xi sħana!

Uff xi sħana!


Uff xi sħana! Din hija r-ritornell ta’ kantaliena li ma tispiċċa qatt! Speċjalment fis-sajf Malti. L-għaliex, u issa ngħiduha kif inhi, Malta tassew tagħmel is-sħana!

Dan qed ngħidu mhux biex ninfex ingerger. Fil-każ arani sejjer inqerr. Dan qed ngħidu l-għaliex huwa fatt li ħadd ma jista’ imerih. Is-sħana fis-sajf f’pajjiżna tagħmel tagħha. Ajma! L-aktar b’dik ix-xemx dejjem ikkargata ħa titfa’ aktar u aktar sħana fuqna! Is-sħana iġġagħlna nixgħelu dak l-imbierek ta’ AC, jew aħjar l-arja ikkondizzjonata. Mela, x’ħin nidħlu f’darna, arana mill-ewwel naqbdu t-tele ħa nsibu n-numru ippreferut tagħna biex inkessħu naqra l-kamra skont il-grad tat-temperatura li nkunu nixtiequ.

Kollox sew! Għall-erwieħ! Għax sakemm inżilt mill-karozza għad-dar, anki jekk letteralment hija kwistjoni ta’ ftit passi, aqta’ kemm għeriqt! L-għaliex il-qawwa kbira tax-xemx inħossuha. U, jekk irridu nkunu sinċieri, hija verità li ma nissaportuhiex. Ġieli s-sħana tant kemm tkun qawwija li lanqas tkun tista’ taħseb. Kos hux! Lanqas tkun tista’ toqgħod għal kwiet u tħarbex kelmtejn fuq il-karta. U, jekk dan tassew iseħħlek twettqu veru tkun trid tkun altru mnebbaħ jew imnebbħa minn hemm fuq biex tasal tagħmel biċċa bħal din!

U, għax għandna l-arja ikkondizzjonata ejjew issa ma nabbużawx minnha! Jintħieġ fuq li jinħtieġ li noqgħodu attenti minnha. L-ewwel nett l-għaliex faċli nibla riħ papali. U riħ fis-sajf mhux ċajta! Għax jaf il-konsegwenzi tiegħu ma jkunux żgħar daqskemm naħsbuhom. Barra mill-fatt li naf nibqa’ inkarkar bih sajf sħiħ. Anki għall-għadam l-arja kondizzjonata mhi tajba xejn. L-aktar fejn tidħol l-artrite. Mela ejjew inkunu bil-għaqal qabel naqbdu nidħlu fiha bla kont. Imbagħad l-arja kondizzjonata, almenu personalment, dejjem iġġibli tbissima. U se ngħidilkom l-għaliex. Nista’ nimmaġina persuni jorqdu bil-gvieret fl-eqqel t’Awwissu? Tafu li hawn min jagħmel hekk! L-għaliex tant kemm ikessħu l-kamra li jkunu fiha bl-arja kondizzjonata li, minflok li jitfgħu fuqhom il-famuż liżar tas-sajf, ikollhom jirriturnaw lura bil-ġiri għall-gvieret ħoxnin tax-xitwa. Tidher tad-daħk imma din il-ħaġa mhux l-ewwel darba li rajtha isseħħ quddiem għajnejja.

Ġieli s-sħana titfagħna ‘l barra mid-dar. U tistedinna mmorru f’postijiet għall-beraħ fejn nistgħu ngawdu l-arja sabiħa tas-sajf. Bħalissa, waqt li għandi l-fan fuqi jiffriskani jiena u nħarbex dawn il-kelmtejn, qed titlagħli quddiemi l-Belt siekta u pittoreska tal-Imdina. Xi ġmiel ta’ Belt! Passiġġjata ħelwa ma’ din il-Belt li titħaddet il-volumi ta’ storja u ta’ ċiviltajiet mill-aktar qodma ma tagħmilx ħażin. U, m’għandniex xi ngħidu, wara dik il-passiġġjata ħelwa, għad-dawl ta’ qamar, immorru niffriskaw griżmejna b’xi xarba tipika tas-sajf. Inkella nieħdu xi żewġ imgħaref daqshiex ta’ ġelat li żgur tkun iċ-ċirasa fuq il-cake f’din illejla wara passiġġjata daqshekk unika u sabiħa fil-qalba tas-sajf.

Hawn min jippreferi xi ħaġa aktar prattika minhekk. Allura jaqbadlek il-karozza u jmurlek ftit biswit il-baħar. Sabiħ hux tkun tista’ toqgħod ftit quddiem din il-meravilja naturali li ħalqilna l-Mulej, lilna l-Maltin u l-Għawdxin! Il-baħar! X’misteru! Xi profondità ta’ ħsieb! U x’kobor li jħaddanna miegħu! Ma nafx l-għaliex imma meta immur sa ħdejn il-baħar l-ewwel kanzunetta li tiġini f’moħħi u f’qalbi hija dik ta’ Elton John, Song for guy. Nammetti għal darb’oħra: hija kanzunetta pjuttost ta’ qsim il-qalb. Hija biċċa mużika li tirrakkonta t-telfa ta’ Guy, żgħażugħ ta’ 17-il sena, li Elton John, fil-jum eżatt li Guy kien ħalliena, ħass id-dieqa ta’ mewtu. Anki jekk ma kienx jaf li Guy kien miet.

U allura, din il-biċċa mużika ta’ dieqa, naraha ferm adattata biex issieħeb il-baħar. Il-misteru tal-ilmijiet. Għax il-baħar huwa t-tejatru sieket ta’ ħafna dmugħ. Kollox sew! Ħalli ma nkunx pessimist ara! Qed nitħaddet dwar id-dmugħ tal-ferħ! Tal-wasla! Tal-kisba! Dejjem għan-nazzjonijiet ħakkiema li rebħu fuq li rebħu fuq l-għedewwa tagħhom. Inkella, nazzjon bħal tagħna, li anki hu daq l-għana tal-għedewwa bis-sibi u l-piraterija inkella bis-sodisfazzjon u l-ġieħ dejjiemi tar-rebħiet ta’ difiża li wettaqna tul l-istorja glorjuża tagħna bħala Maltin u Għawdxin.

Madankollu ma rridx le nwarrab fil-ġenb id-dmugħ li ġarrabna permezz tal-ilmijiet. Fejnhom il-persuni li ġew mgħarrqa tul il-ħbit fl-għadd ta’ gwerrer li għaddejna minnhom bħala poplu? U baħarna ma kienx ukoll l-ispettatur li, b’qalbu maqsuma, kellu jakkumpanja biżibilju ta’ nies li, tul l-istorja tagħna, kellhom isalpaw lejn artijiet imbiegħda biex jibdew ħajjithom mill-ġdid hemmhekk? U, forsi din fuq nota aktar ta’ swied il-qalb, min jaf kemm il-baħar qed jiġi brutalment imniġġeż minn persuni u organizzazzjonijiet internazzjonali li għalihom buthom kollox u mhux il-wirt komuni tal-umanità? Il-baħar! Li kieku kellu jitħaddet! Anki hu għandu l-istorja tiegħu! Anki hu għandu l-verżjoni tiegħu tal-fatti kif ġraw fih! Anki hu ġie abbużat għal ma nafx kemm il-miljuni ta’ drabi minn terzi persuni li riedu l-qerda ta’ ħaddieħor biex jaħkmu huma!

U mela f’dan is-sajf, fil-postijiet fejn tista’ tagħmel hekk b’liġi, mur iva sa ħdejn il-baħar. Isma’ mill-ġdid xi biċċa mużika sabiħa. Iffriska griżmejk b’naqra inbid friska jew ilma frisk. U, għaliex le, oħroġ mill-cooler xi biċċa ħobż tajba li tinżillek għasel. Fil-kumpanija ta’ ħbiebek. L-għaliex il-kosta sabiħa li l-Mulej ħalqilna bħala Maltin u Għawdxin ma naħsibx li ħalaqha biex inħalluha fil-vetrina! Safejn naf jien ħalaqha għalina biex nieħdu ħsiebha u ingawduha. Imma żgur li ma ħalaqhiex biex ma nersqux lejha minħabba l-multi imposti mill-liġi. Għalhekk l-appell tiegħi lilkom, għeżież ħuti parlamentari taż-żewġ naħat tal-kamra, ħalluna ingawdu l-kosta Maltija bħala familja! Kif konna nagħmlu qabel. Mingħajr ħafna eżaġerazzjoni. Bl-indafa. Imma agħtuna lura l-kosta li tistħoqq bi dritt lilna l-Maltin u l-Għawdxin!

Imbagħad, din l-imbierka sħana, li l-Bibbja tistedinha biex tfaħħar u tgħolli fuq kollox lill-Mulej għal dejjem (ara Dan 3:66), tpespilna wkoll biex, kemm jista’ ikun, nipproteġu ruħna minnha. Inkella malajr toħodna bil-ġiri d-dinja l-oħra. Xi għajnuniet prattiċi waqt il-jiem tas-sħana huma li nilbsu ħafif bħal T-shirt niedi u li nevitaw l-akoħol, it-tè u l-kafè kemm jista’ ikun ħa niffriskaw. Imbagħad nieklu b’mod bilanċjat, ħafif u regolari. Fid-djar u fl-uffiċini tagħna nkunu nistgħu nżommu t-temperaturi aktar friski billi nżommu l-purtieri jew il-blinds magħluqin. U nistgħu anki niftħu t-twieqi f’ħinijiet aktar friski matul il-ġurnata. Anki li nitfu dwal li m’humiex daqshekk essenzjali u affarijiet elettriċi jġibilna aktar frisk. L-għaliex dawn jiġġeneraw aktar sħana. Ejjew ma ninsewx ukoll li biex inżommu ruħna ‘il bogħod kemm jista’ ikun mill-heat exhaustion huwa importanti li nixorbu ħafna ilma jew dak li jissejjaħ isotonic sports drink bil-għan li nerġgħu nibdew inġibu lura l-fluwidi li nkunu tlifna. U, fuq kollox, ejjew nevitaw ix-xemx kemm jista’ ikun.

L-aħħar kelma nħoss li għandi ngħaddiha lil dawk li jqattgħu ġranet fix-xemx ħdejn il-baħar. Ħbieb, noqgħodu attenti l-għaliex ir-raġġi tax-xemx huma katastrofiċi. Ejjew nevitaw inqattgħu jiem ħdejn il-baħar mingħajr il-protezzjoni ta’ umbrella u nintefgħu nixxemmxu f’ħinijet fejn il-qilla tax-xemx tkun fl-aqwa tagħha. Huwa aħna li rridu nibżgħu għal saħħitna. Inkun qed nikser il-ħames kmandament la toqtolx jekk jien ma nieħux ħsieb saħħti. M’hijiex responsabbiltà li noqgħod nilgħaq ix-xemx, ħdejn il-baħar, bejn l-10 ta’ filgħodu u l-5 ta’ filgħaxija. Il-konsegwenzi jafu jkunu serji ħafna! U f’każ li naraw lil xi ħadd ma jkunx qed jieħu n-nifs sewwa, iħawwad f’diskorsu, iħossu ħażin, ibati minn nausea u l-bqija ma niddejqu xejn u inċemplu l-emerġenza.

Uff xi sħana! kemm trid. Imma fejn nistgħu nagħmlu l-parti tagħna biex nevitawha ejjew ma nibqgħux b’idejna marbuta quddiemha!

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: