Qatt m’hu tard li niftakru fihom!


Ix-xahar li għadda, jiġifieri x-xahar ta’ Novembru, kien ix-xahar iddedikat lil ħutna l-mejtin. Ħafna kienu dawk li żaru ċ-ċimiterju u poġġew fjuri u xemgħat fuq l-oqbra tal-għeżież mejtin tagħhom. Dan il-ġest huwa magħmul biex tiġi onorata l-memorja tagħhom.

Forsi wkoll anki huwa mod ta’ kif wieħed joffri talb għalihom. Aħna ilkoll nixtiequ mod ta’ kif infakkru lil dawk li ħallewna. Madankollu, u b’qasma ta’ qalb, uħud qiegħdin isaqsu l-għaliex qed nitolbu għall-mejtin. Dan l-għaliex qiegħdin jaħsbu li, ġaladarba, xi ħadd imut, m’hemm xejn aktar xi jsir għalih u għaliha. Dawn it-talin jaħsbu li hija aktar importanti li wieħed jitlob għal dawk li qiegħdin isofru t-telfa ta’ xi ħadd għażiż milli għal dawk li ħallewna.

Ejjew ma ninsewx li teżiżti tradizzjoni twila fil-Knisja Kattolika li tinkoraġixxi li wieħed jitlob għall-erwieħ ta’ dawk li ħallewna. Il-mistoqsija hi: Kif din it-tradizzjoni ġiet? U l-għaliex għadha daqshekk importanti illum?

Id-drawwa li wieħed jitlob għall-mejtin għandha għeruqha fin-natura vera tas-sema. Il-Bibbja turina li fis-sema ma jidħol xejn imperfett. Fil-fatt, meta l-Ktieb tal-Apokalissi jiddeskrivi l-viżjoni ta’ Ġerusalemm il-Ġdida, is-Saltna eterna tal-Mulej, dan il-ktieb apokalittiku jgħidilna: “Ma tidħol fiha ebda ħaġa mniġġsa” (Apk 21:27). Sfortunatament ħafna nies li jmutu ma jkunux tabilħaqq għexu, b’mod perfett, il-ħajja umana tagħhom. U allura ma jmutux fl-istat ta’ perfezzjoni. Dawn in-nies m’humiex imħejjija biex jidħlu fis-Saltna tas-Sema u jaraw il-wiċċ tal-Mulej. Fl-istess ħin dawn in-nies ma għamlux dak il-ħażen li bih jinqatgħu totalment mill-Mulej. Jistgħu juru ndiema għal dnubiethom u ġew anki maħfura. Biss, imħabbithom għall-Mulej, fil-pont ta’ mewthom, ma kinitx daqshekk profonda u perfetta bħalma kellha tkun.

Huwa f’dan id-dawl li l-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika jgħidilna: “Dawk li jmutu fil-grazzja u l-ħbiberija ta’ Alla, iżda mhux safja għal kollox, minkejja li żguri mis-salvazzjoni ta’ dejjem tagħhom, wara mewthom iġarrbu purifikazzjoni, biex jiksbu l-qdusija meħtieġa ħa jidħlu fl-hena tas-sema” (nru. 1030).

L-erwieħ ta’ dawn l-individwi m’humiex kompletament imsoffija minn dnubiethom. Jinħtieġ li jgħaddu minn tisfija wara mewthom. Dan il-fatt juri li l-ħniena tal-Mulej ma tieqafx fil-mument tal-mewt. Minflok, il-ħniena tal-Mulej tissokta tiġi murija anki wara dak il-mument biex tħejji lir-ruħ ħa tirċievi t-tħaddina tal-Mulej fis-sema.

Kif nistgħu niddeskrivu l-Purgatorju? Deskrizzjoni komuni mit-tradizzjoni tal-Knisja titħaddet dwar in-nar li jsaffi. Ta’ min hawnekk jiftakar, b’mod partikulari, dak li jgħidilna San Pawl:

“Jibni x’jibni dak li jkun fuq dan il-pedament – deheb, fidda, ħaġar prezzjuż, injam, ħuxlief, tiben – ix-xogħol ta’ kulħadd għad jidher; il-Jum għad jurih u n-nar għad jikxfu u jipprova x’jiswa x-xogħol ta’ kull wieħed. Jekk il-bini li wieħed ikun bena jżomm sħiħ, min jagħmlu jieħu ħlasu; jekk il-bini jinħaraq, ħlasu jitilfu; iżda huwa jsalva, imma jkun għadda minn ġon-nar” (1 Kor 3:12-15).

Ix-xbieha li San Pawl juża hija dik ta’ metall irfinut. In-nar huwa użat biex wieħed jittestja u jsaffi l-metalli prezzjużi billi jġibhom sal-punt tad-tidwib tagħhom. F’din it-temperatura għolja kull ħaġa li hija mniġġsa u li ma tkunx dabet tispiċċa mneħħija. Bl-istess mod, fil-Purgatorju, kull ħaġa li m’hijiex awtentika fir-ruħ ta’ persuna hija mneħħija. L-uġiegħ hu ikkawżat bil-firda mill-Mulej. Aħna nistgħu nimmaġinaw dan bħala n-nar tal-imħabba divina li jirfina u issaffi r-ruħ ħalli jħejjiejha biex tidħol fis-sema.
Il-Knisja illum tirreferi għall-erwieħ fil-Purgatorju bħala “ħutna li, … wara mewthom, qegħdin jissaffew minn dnubiethom” (Lumen Gentium 51). Huma jissuktaw jkunu membri importanti tal-Knisja, tal-Ġisem Mistiku ta’ Ġesù Kristu, skont it-twemmin fil-komunjoni tal-qaddisin. Aħna nistgħu ngħinuhom bit-talb. Bl-istess mod kif huma jistgħu jgħinuna bit-talb tagħhom. Hekk jgħidilna l-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika: “It-talb tagħna għalihom mhux biss jgħinhom, imma jagħmel effikaċi l-interċessjoni tagħhom għalina” (nru. 958).
It-talb għall-mejtin ilu jitwettaq għal sekli sħaħ. L-ewwel referenza fil-Bibbja hija misjuba fit-Tieni Ktieb tal-Makkabin. Ġuda l-Makkabew kien general importanti Lhudi tat-tieni seklu qabel Kristu. Huwa mexxa l-armata tiegħu lejn is-suċċess f’battalja missielta sewwa. Il-jum ta’ wara Ġuda, flimkien mas-suldati tiegħu, reġa’ lura lejn il-kamp tal-battalja bil-għan li jiġbor l-iġsma tas-suldati li ġew maqtula fil-battalja. Huma xtaqu jagħmlulhom funeral kif imiss. Għas-sorpriża tagħhom sabu li s-suldati kienu lebsin amuletti pagani u kienu ħbewhom taħt it-tuniċi tagħhom. Dawn ġew meħuda mis-suldati tal-għadu li kienu mietu fil-battalja ta’ Ġamnija (ara 1 Mak 5:58). Skont il-ktieb tad-Dewtoronomju 7:25-26 dawn l-oġġetti kellhom jinħarqu. Minflok, dawn is-suldati ħbewhom. U dan il-fatt għamluh imqanqlin mix-xeħħa.
Ġuda l-Makkabi flimkien mas-suldati li baqgħu ħajjin, kienu jafu li dawn is-suldati kienu wettqu dnub serju. Dan kien għemil ipprojbit mill-Liġi. Iżda, taqta’ dan l-għemil, kienu jafu wkoll li dawn l-irġiel kienu twajba. Dan l-għaliex mietu b’mod virtuż minħabba li b’kuraġġ baqgħu jiddefendu l-liġi tal-Mulej sal-aħħar nifs ta’ ħajjithom. Għalhekk huma offrew talb u sagrifiċċji għal dawn is-suldati Lhud li mietu bl-amuleti pagani fuqhom. It-Tieni Ktieb tal-Makkabin jgħidilna hekk:
“U marru jitolbu; u talbu li d-dnub li għamlu jkun maħfur għalkollox. U Ġuda, ta’ qalb nobbli, widdeb lis-suldati li jżommu ruħhom ħielsa mid-dnub għax kienu raw b’għajnejhom x’kien ġara minħabba d-dnub ta’ dawk li kienu baqgħu mejta. Ġuda l-Makkabi għamel ġabra minn fost in-nies tiegħu u bagħat Ġerusalemm is-somma ta’ elfejn drakma tal-fidda biex isir sagrifiċċju tal-purifikazzjoni; għamel ħaġa sabiħa u sewwa billi ħaseb fil-qawmien mill-imwiet… Għalhekk offra sagrifiċċju tal-purifikazzjoni, biex il-mejtin jinħelsu minn dnubhom” (2 Mak 12:42-43, 46).
Ġuda u sħabu talbu li l-Mulej jeħles lil dawn is-suldati minn dnubhom u jgħinnhom fil-mixja tagħhom lejn id-dawl ta’ dejjem. Din hija l-ewwel indikazzjoni li għandna fil-Bibbja li t-talb tal-ħajjin jista’ jgħin biex jeħles lill-mejtin minn kull dnub li jista’ jifridhom mill-preżenza tal-Mulej u jwaqqafhom milli jsibu l-paċi u l-ħajja ta’ bla tmiem.
Missirijiet il-Konċilju Vatikan it-Tieni semmew li l-Knisja tat ġieħ lit-tifkira tal-mejtin mill-bidu nett (ara Lumen Gentium 50). Il-komunità Nisranija f’Ruma nġabret fil-katakombi taħt il-belt biex titlob għal dawk l-Insara, segwaċi ta’ Kristu, li kienu midfuna hemm. Kienu jemmnu li t-talb tagħhom kien iservi biex jgħin lil dawk li mietu. Bħalma t-talb tal-mejtin seta’ jgħin ukoll lill-membri ħajja tal-komunità. Papa San Girgor il-Kbir (540-604) kien joffri ta’ spiss Quddies għall-erwieħ tal-Purgatorju. Huwa jirrakkonta l-istorja ta’ monaku li nidem minn dnubietu waqt li kien qiegħed fuq is-sodda ta’ mewtu. San Girgor, li kien l-abbati, għallem li l-Quddies għandhom jiġu offruti għalih. Wara 30 jum ruħu dehret lil wieħed mill-aħwa u ħabbritlu li issa hu kien ħieles mill-Purgatorju u daħal fis-sema.
Għal ħafna sekli l-Knisja Kattolika għallmet li t-talb tagħna huwa ta’ għajnuna lil dawk li mietu. Aħna noffru ruħhom lill-ħniena tal-Mulej u nitolbu għalihom. Nistgħu ngħinuhom mhux biss billi noffrulhom Quddies f’isimhom imma wkoll billi nagħmlu karità, bl-indulġenzi jew xogħlijiet oħra ta’ penitenza għall-benefiċċju tagħhom.
Ejjew nibqgħu niftakru f’dawn ħutna li qiegħdin fil-Purgatorju permezz ta’ talba li joħroġ b’imħabba għalihom minna. Ejjew niftakru li t-talb jista’ jkun b’saħħtu ħafna biex jgħinhom fil-mixja tagħhom ħalli jiksbu l-ħajja u l-paċi eterna. M’hemmx bżonn nistenna Novembru biex lil ħutna l-mejtin nagħmlilhom il-quddies għas-serħan ta’ dejjem ta’ ruħhom. Ix-xahar li fih il-Mulej tana dan l-artiklu hu xhieda biżżejjed li qatt m’hu tard li niftakru fihom!

One thought on “Qatt m’hu tard li niftakru fihom!”

Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.