Home > Minn Fr Mario Attard OFM Cap > Kanzunetta li serqitli qalbi

Kanzunetta li serqitli qalbi


Qaluli biha. U jien, l-għaliex inħobb ħafna nitgħallem, fettilli nara ftit x’ħobż tiekol. Għalhekk fittixt. U fittixt. U dan hu li sibt…

Il-kantant tagħha huwa Pino jew, b’mod uffiċċjali, Giuseppe Mango. Jiġifieri dak il-kantant Taljan imwieled f’Lagonegro, li hija belt ċkejkna b’popolazzjoni ta’ 5,471, fil-provinċja ta’ Potenza, nhar is-6 ta’ Novembru 1954. Hekk nistgħu ngħidu li Pino huwa iben in-Naħa t’Isfel tal-Basilicata. Dan il-kantawtur ta’ diversi kanzunetti Taljani kien magħruf ħafna għall-istili tal-mużika pop, rock, folk u anki għall-mużika dinjija. Pino kellu don kbir li għaraf juża l-leħen sabiħ tiegħu b’mod tassew estensiv. Mediterraneo hija waħda mill-kanzunetti li baqgħet marbuta ma’ Mango. Fost kanzunetti oħrajn li bihom Pino għamel suċċess kbir insibu Lei verrà, Bella d’estate, Amore per te, Come Monnalisa, Nella mia città u La rondine. Fost artisti kbar Taljani li gawdew bil-kbir mill-benna tal-lirika ta’ Pino nsibu lil Patty Pravo, Loredana Bertè, Andrea Bocelli u Mietta. Parti mir-repertoire ta’ Mango ġie eżegwit minn musiċisti Taljani u mhumiex bħal Mina, Mia Martini, Leo Sayer, Hélène Ségara u Eleftheria Arvanitaki.

Lura għall-kanzunetta Mediterraneo. Din il-kanzunetta ġiet miktuba minn Mogol (Giulio Rapetti) u Mango. Mango kantaha fl-1992. Mediterraneo tagħmel parti mill-album ta’ Mango li jġib l-isem Come l’acqua. B’din il-kanzunetta dan il-kantawtur kien ħa sehem fil-programmi ta’ Mediaset bħal Azzuro 1992, Festivalbar 1992 u Vota la voce 1992. Fl-2005 il-kanzunetta Mediterraneo ġiet inkluża fit-testi miktuba ta’ Mogol u li għandhom bħala titlu Le storie di Mogol. Il-video clip ta’ din il-kanzunetta mill-isbaħ kien inġibed f’Lampedusa.

Ħa nduqu issa flimkien it-test mill-isbaħ ta’ Mediterraneo. “Abjad u ikħal int, bil-gżejjer li qiegħdin hemm, il-blat u l-baħar, biċ-ċawl. Mediterran li tista’ tarah bil-larinġ. Mediterran li tista’ tieklu. Il-muntanja hemm u t-triq li, bil-ħlewwa, tinżel ‘l isfel qalb iċ-ċipress u x-xemx. Pajjiż, Mediterran x’tiskopri bil-knejjes. Mediterran biex titlob. Oqgħod bilqiegħda u itfa’ ħarstek ‘l isfel qalb iż-żebbuġ. L-ilma huwa skur kważi ikħal. U hemm fuq itir is-seqer. Qisu qed iħares lejna. Ieqfu hemm. Kbar bħal dejjem. Ħares ‘l hemm, dik is-sħaba li tmur u ttir fl-eternità. Dak is-serbut twil tan-nies fis-skiet matul it-triq li qiegħdin jitolbu, bil-mod, taħt ix-xemx. Mediterran li qed tbati. Taħt ix-xemx Mediterran biex tmut. Oqgħod bilqiegħda hawn u ħalli lilek innifsek tmur hekk. Ħalli x-xemx tidħol fik u ħu f’imnifsejk l-arja kollha li tista’, ir-riħa li tħoss anke int u li huma mxerrda madwarna. Ħares ‘l hemm, dik is-sħaba li tmur u ttir fl-eternità.”

Imma x’qegħdin jgħiduli l-abjad u l-ikħal tal-baħar Mediterran? X’jgħiduli l-blat, biċ-ċawl u l-larinġ? Inkella l-muntanja, it-triq, iċ-ċipress u x-xemx? X’messaġġ qiegħdin jgħadduli fuq il-baħar Mediterran il-knejjes, iż-żebbuġ, is-seqer, is-sħaba u s-serbut tan-nies? U, fuq kollox, l-arja u r-riħa li jħaddnu dan il-baħar daqshekk uniku fid-dinja sabiħa tagħna?

Dan kollu jfakkarni kemm il-Baħar Mediterran, il-baħar “qalb l-artijiet”, huwa l-benniena taċ-ċiviltà. Il-Mare Nostrum għar-Rumani, l-Akdeniz (jew il-Baħar l-Abjad) għat-Torok Ottomani, il-Yam Gadol (il-Baħar il-Kbir) għall-Lhud, il-Mittelmeer (il-Baħar Nofsani) għall-Ġermaniżi u l-Aħdar il-Kbir għall-Eġizzjani tal-qedem huwa l-baħar tal-ħolm. Il-baħar li kien il-katina ta’ komunikazzjoni ta’ popli madwaru. L-għaliex il-Mediterran huwa kbir biżżejjed biex jiġborna ilkoll fih. U dan jagħmlu bl-għamla unika imżewqa bil-gżejjer, bil-bajjiet u bil-kanali tiegħu. Iva! Il-baħar Mediterran joħloq il-mezzi biex bihom jgħaqqad il-popli madwaru.

Dan il-baħar uniku jidher bħal donnu magħluq. Madankollu joffri r-rotot ewlenija tat-trasport bejn il-lvant u l-punent. Kif joħroġ ċar mill-kanzunetta mill-isbaħ ta’ Mango l-Mediterran huwa simbolu jew aħjar monument ħaj ta’ krejattività. Il-Mediterran hu tfittxija bla ma taqta’ għat-tifsira tal-ħajja u tal-għerf. U, fuq kollox, tal-imħabba bejn il-popli li jgħammru fih u tan-natura.
Il-Mediterran minn dejjem kien l-ambjent li welled nies kbar li wettqu għadd ta’ invenzjonijiet mill-aqwa fl-iżvilupp tal-istorja, l-aktar fil-filosofija, fl-arti, fil-mużika, fil-letteratura, fix-xjenza u fit-teknoloġija. Kif nista’ ninsa’ iċ-ċiviltajiet kbar li xterrdu mal-erbat irjieħ ta’ dan il-Baħar, mill-lvant sal-punent? Inkella mit-tramuntana sa’ nofsinnhar? Ħa nsemmu iva mill-Mesopotamja sal-Eġittu, inkella mill-Anatolja u Trojja sal-Maċedonja. Mill-ibliet-stati Griegi saċ-ċiviltà Feniċja. Minn Kartaġni sa’ Ruma. U minn Baghdad sa Al-Andalus. Saħansitra mill-imperi ta’ Biżanzju għal dak Ottoman. Jew minn Lixandra sa Bolonja. X’ċiviltajiet dinjija sodi kienu dawn! L-għaliex kif wieħed jista’ jimmaġina storja li tixraq lill-pjaneta tagħna jekk ma jsemmix iċ-ċiviltajiet tal-Eġittu, tal-Greċja, ta’ Ruma jew tat-Turkija Ottomana?

Il-Mediterran huwa l-benniena tal-iżvilupp intelletwali matul iż-żminijiet. Kif nista’ ma nsemmix il-librerija tal-Qedem f’Lixandra? Inkella l-isplużjoni filosofika fin-naħa tal-lvant ta’ dan il-Baħar? Mhux dan il-baħar kien li offra opportunitajiet tad-deheb biex kulturi differenti setgħu jiltaqgħu bil-għan li jitgħallmu aktar dwar id-dinja? Għaliex x’jurina l-perjodu Ellenista? Mhux hu li tana l-ewlenin filosfi u xjentisti? Xi jfissru għalina l-għorrief bħal Tales minn Miletu, Anaximandru, Anaximende, Pitagora, Xenofane u Dijogene? Xi ngħidu għal Apollo, Ipokrate, Sokrate, Platun, u Aristotile? U xi ngħidu għaż-Żminijiet tan-Nofs bil-kontribuzzjoni Iżlamika tal-għorrief Għarab bħal Jabir ibn Hayyan, Al Farabi, Al Biruni, Ibn Sina, Al Qushayri, Al Ghazali, Al Baghdaadi, Ibn Rushd, Jalal ad-Din Rumi, u Ibn Khaldun? X’jgħidulna l-imkejjen ta’ Al-Andalus fi Spanja, il-Marokk u Baghdad?

Imma ejja ma ninsewx il-knejjes li jsemmi Pino Mango. Dawk l-istess knejjes li jfakkru, lilek u lili, li aħna Insara, dwar ir-rwol tagħna f’dan il-Mediterran ta’ djalogu. Kif qal tajjeb Papa Franġisku fl-osservazzjonijiet tiegħu fil-Konferenza bl-isem (Re)Thinking Europe: a Christian Contribution to the Future of the European Project: “L-Insara huma msejħa biex jippromovu d-djalogu politiku aktar u aktar fejn jinsab mhedded u fejn il-konflitt donnu li qiegħed jaħkem. L-Insara huma msejħa biex jirrestawraw id-dinjità tal-politka u li jaraw il-politika bħala servizz għoli għall-ġid komuni u mhux pjattaforma għall-poter. Dan ifisser formazzjoni adatta, ġalarba l-politika m’hijiex ‘l-arti li wieħed jimprovizza’. Minflok, hija l-espressjoni nobbli tas-sagrifiċċju u tad-dedikazzjoni personali għall-benefiċċju tal-komunità. Li tkun mexxej ifisser ħsieb, taħriġ u esperjenza”.

Jalla t-talb, il-fidi, il-knejjes, is-sħab, ix-xemx, is-seqer, iċ-ċawl, il-baħar, il-muntanja, it-triq u l-bqija iservu ta’ ispirazzjoni. Jalla jkunu huma n-nifs biex aħna l-Mediterranji nieħdu fina n-nifs tal-eternità. Jalla narmu fostna u madwarna r-riħa tal-eternità. Wara kollox dik is-sħaba li ttir hija jien, Mediterranju, Mediterranja, li, rrid jew ma rridx, sejjer u sejra lejn l-eternità. Kif mar Mango fit-8 ta’ Diċembru 2014.

Jekk trid tieħu n-nifs veru Mediterranju nissuġerilek tisma’ il-kanzunetta ta’ Pino Mango Mediterraneo. Min jaf? Forsi tisraqlek qalbek bħalma serqet tiegħi!

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: