Marija Santissima fil-Kotba tat-Testment il-Ġdid (1)

Il-Mirakli Ewkaristiċi (103)

minn Manwel Cutajar

Marija Santissima tissemma diversi drabi fit-Testment il-Ġdid, fejn tgħaddi minn figura ċentrali fin-narrattiva tat-Twelid ta’ Ġesù għal membru dedikat tal-komunità Nisranija bikrija.

Fl-erba’ Evanġelji, fl-Atti tal-Appostli, u fil-Ktieb tal-Apokalissi, hija tidher f’diversi rakkonti espliċiti kif ukoll impliċiti.

Fil-fatt, Marija Santissima hija msemmija bl-isem eżattament 19-il darba fit-test Grieg oriġinali tat-Testment il-Ġdid. Madankollu, jekk wieħed jinkludi kull każ fejn hija msemmija bħala “Ommu” jew “Omm Ġesù”, mingħajr ma hu msemmi espliċitament isimha, allura hi msemmija madwar 30 sa 35 darba, skont it-traduzzjoni biblika speċifika li tkun.

Tqassim skont il-Kotba tat-Testment il-Ġdid

Ir-referenzi fejn Marija Santissina hi msemmija espliċitament b’isimha huma mqassma f’ħames kotba differenti tat-Testment il-Ġdid:

FL-Evanġelju ta’ San Luqa (12-il darba): Dal-ktieb fih l-ogħla numru ta’ referenzi għal Marija Santissima, li kollha jidhru fir-rakkonti tat-Twelid u t-tfulija ta’ Ġesù (Luqa 1:27–2:34).

Fl-Evanġelju ta’ San Mattew (5 darbiet):Marija Santissima hi msemmija erba’ darbiet matul in-narrattiva tat-tfulija (Mattew 1:16, 18, 20; 2:11) u darba matul il-Ministeru ta’ Ġesù meta kien f’Nażaret (Mattew 13:55-58).

Fl-Evanġelju ta’ San Mark (darba biss): Hija msemmija darba meta l-folla tirreferi għal Ġesù bħala “bin Marija” (San Mark 6:3).

•  
• Fl-Evanġelju ta’ San Ġwann: Marija Santissima tissemma darbtejn esklussivament bħala “Omm Ġesù”: l-ewwel waqt it-Tieġ f’Kana (Ġwanni 2:1–12) u aktar tard wieqfa f’riġlejn is-Salib waqt il-Kruċifissjoni (Ġwanni 19:25–26).

Fl-Atti tal-Appostli (darba biss):Hija msemmija darba wara t-tlugħ ta’ Ġesù fis-sema, fejn tidher titlob fiċ-Ċenaklu ta’ fuq flimkien mal-ħdax-il Appostlu (Atti 1:14).

Fl-Epistoli: f’Galatin 4:4: “Alla bagħat lil Ibnu, imwieled minn mara”. Marija Santissima mhijiex imsemmija direttament mill-Appostlu San Pawl.

Hawn taħt naraw fil-qosor deskrizzjonijiet tal-ġrajjiet ewlenin li fihom hi msemmija Marija Santissima:

1. FL-Evanġelju ta’ San Luqa (In-Narrattiva tat-Tfulija)

L-Evanġelju ta’ San Luqa jsemmi lil Marija Santissima b’isimha 12-il darba, u b’hekk jipprovdi l-aktar rakkont dettaljat dwar ħajjitha bikrija u r-rwol dirett tagħha fl-Inkarnazzjoni.

It-Tħabbira (Luqa 1:26–38): L-Anġlu Gabrijel iżur lil Marija f’Nazaret biex iħabbar li se tikkonċepixxi iben mill-Ispirtu s-Santu. Hija tistaqsi kif dan huwa possibbli minħabba l-Verġinità tagħha, u tissottometti ruħha għall-pjan t’Alla bil-Fiat glorjuża u fejjieda tagħha (“Ħa jsir minni skont kelmtek”).

Il-Viżitazzjoni (Luqa 1:39–56): Marija Santissima żżur lill-kuġina tagħha Eliżabetta, li tiddikjara lil Marija “imbierka fost in–nisa” u ssejjaħilha “Omm Sidi”. Marija twieġeb bl-għanja tant magħrufa u qaddisa tagħha ta’ tifħir lil Alla: il-Magnificat.

It-Twelid (Luqa 2:1–20): Marija Santissima twelled lil Ġesù f’maxtura f’Betlem u tirrifletti għall-proklamazzjonijiet tar-rgħajja lokali (“Marija kienet iżomm dan kollu f’moħħha u taħseb fuqu f’qalbha”).

Il-Preżentazzjoni fit-Tempju (Luqa 2:21–38): Marija u Ġużeppi jippreżentaw lit-tarbija Ġesù fit-tempju. Il-profeta Xmun berikhom u jgħid lil Marija: “Ara, dan se jġib il-waqgħa u l-qawmien ta’ ħafna f’iżrael, u se jkun sinjal li jmeruh, u int ukoll, sejf jinfidlek ruħek!, biex jinkixfu l-ħsibijiet moħbija ta’ ħafna.” u hekk Xmun bassar id-dulur ta’ Marija Santissima fil-ġejjieni.

Is-Sejba ta’ Ġesù fit-Tempju (Luqa 2:41–52): Meta Ġesù jkollu tnax-il sena, Marija u Ġużeppi jitilfuH f’Ġerusalemm. Isibuh jgħallem fit-tempju, u Marija tistaqsi dwar l-azzjonijiet tiegħu qabel ma jmorru lura lejn Nazaret.

2. FL-Evanġelju ta’ San Mattew

L-Evanġelju ta’ San Mattew Marija Santissima hi msemmija b’isimha ħames darbiet, u jiffoka ħafna fuq il-perspettiva ta’ Ġużeppi u t-twettiq tal-profeziji tat-Testment il-Qadim:

Il-Ġenealoġija u t-Twelid (Mattew 1:16-25): San Mattew jistabbilixxi lil Marija Santissima bħala l-mara ta’ Ġużeppi, li minnha twieled Ġesù. Huwa jikkwota l-profezija ta’ Isaija 7:14 biex jenfasizza l-Konċepiment Verġinali tagħha.

Iż-Żjara tal-Maġi (Mattew 2:11): L-għorrief jaslu fid-dar, jaraw “lit-tifel ma’ ommu Marija,” u jinżlu fl-art biex iqimuh.

Il-Ħarba lejn l-Eġittu (Mattew 2:13–21):Imwissi minn anġlu, Ġużeppi jieħu lil Marija u lit-tifel lejn l-Eġittu biex jaħarbu mill-massakru tas-Sultan Erodi, u aktar tard jmorru lura lejn Nazaret.

F’Nazaret (Mattew 13:55-56):Matul il-ministeru ta’ Ġesù, in-nies tal-belt lokali jiddubitaw l-awtorità Tiegħu billi jelenkaw il-membri tal-familja tiegħu, u jgħidu: “Ommu mhijiex dik li jisimha Marija, u ħutu Ġakbu u Ġużeppi u Xmun u Ġuda? U ħutu lbniet mhumiex kollha magħna?”

3. L-Evanġelju ta’ San Mark (Il-Ministeru Pubbliku)

L-Evanġelju ta’ San Mark jiffoka strettament fuq il-ministeru ta’ Ġesù, u jipprovdi l-inqas dettalji speċifiċi dwar Marija.

Il-Familja ta’ Ġesù (Mark 3:31–35): Marija u ħut Ġesù qegħdin barra fost il-folla jfittxuh. Ġesù jieħu l-okkażjoni biex jgħallem li “kull min jagħmel ir-rieda t’Alla hu ħuh, oħtu, u Ommu”.

Marija msemmija b’isimha (Mark 6:3): Billi jirriflettu r-rakkont ta’ San Mattew l-Evanġelista, ix-xettiċi fil-belt ta’ twelid ta’ Ġesù jistaqsu:“Dan mhux il-mastrudaxxa, bin Marija?”.

• L-Evanġelju ta’ San Ġwann (L-Omm Spiritwali)

L-Evanġelju ta’ San Ġwann qatt ma jirreferi għal Marija b’isimha, u minflok jagħżel li jidentifikaha biss bħala “Omm Ġesù” jew bħala “Mara”.

It-Tieġ ta’ Kana (Ġwanni 2:1–12): Marija Santissima tinnota li l-għarejjes spiċċawlhom l-inbid u tħeġġeġ lil Ġesù biex jaġixxi. Minkejja d-dikjarazzjoni Tiegħu li s-siegħa tiegħu kienet għadha ma waslitx, hija tagħti struzzjonijiet lill-qaddejja:”Agħmlu dak kollu li jgħidilkom,” u b’hekk iseħħ l-Ewwel Miraklu pubbliku ta’ Ġesu.

F’riġlejn is-Salib (Ġwanni 19:25–27): Marija tixhed il-Kruċifissjoni ta’ Binha. Ġesù jħares lejha u lejn id-“dixxiplu li kien iħobb” (Ġwanni), u jiddikjara:“Mara, ara ibnek,” u lid-dixxiplu, “Ara ommok,” u jpoġġi lil Marija fil-kura ta’ Ġwanni.

5. L-Atti tal-Appostli (Il-Knisja Bikrija)

Iċ-Ċenaklu (Atti 1:14): Wara t-tlugħ ta’ Ġesù fis-sema, Marija Santissima hija msemmija espliċitament bħala li hi preżenti fiċ-Ċenaklu f’Ġerusalemm. Hija tidher titlob fil-komunità flimkien mal-ħdax-il Appostlu li kien fadal, u dixxipli nisa oħra hekk kif jistennew l-inżul tal-Ispirtu s-Santu fuqhom.

• Din hija l-aħħar referenza kronoloġika tagħha b’isimha fit-Testment il-Ġdid.

• Epistoli u Rivelazzjoni (Simboli Teoloġiċi)

L-Ittra ta’ Pawlu lill-Galatin (Galatin 4:4):L-Appostlu Pawlu jikteb, “Imma meta waslet il-milja taż-żmien, Alla bagħat lil Ibnu, imwieled minn mara, imwieled taħt il-liġi.” Filwaqt li mhijiex imsemmija b’isimha, din hija r-referenza teoloġika ċentrali ta’ San Pawl għall-Inkarnazzjoni permezz ta’ Marija Santissima.

Il-Ktieb tal-Apokalissi (Apokalissi 12:1–6): San Ġwann l-Evanġelista jiddeskrivi dehra ta’ “Mara liebsa x-xemx, bil-qamar taħt saqajha, u b’kuruna ta’ tnax-il kewkba fuq rasha. Hija kienet fit-tqala , u bdiet tgħajjat bl-uġigħ tal-ħlas u tbati biex teħles.” li twelled tifel destinat biex jaħkem il-ġnus.

It-tradizzjoni Nisranija tassoċja ħafna lil dil-“mara” mar-rwol ta’ Marija Santissima bħala Omm il-Messija.

(Nota: hawnhekk tajjeb nagħtu fil-qosor it-tifsira biblika u teoloġika ta’ did-dehra tant sabiħa u drammatika:

L-Apokalissi ta’ San Ġwann 12:1-6 (Rivelazzjoni, bil-Grieg apokalupsis, mnejn ġej l-isem bil-Malti tal-Ktieb: Apokalissi) jippreżenta dehra kożmika drammatika ta’ mara liebsa x-xemx, kontra tagħha hemm id-dragun aħmar tan-nar, u hi twelled tifel li se jaħkem fuq il-ġnus.

Il-passaġġ jissimbolizza l-kunflitt spiritwali aħħari bejn it-tajjeb u l-ħażin, it-trijonf ta’ Kristu, u l-protezzjoni dejjiema tal-poplu t’Alla.

Dawn il-vrus huma mimlija b’ għanja ferm qaddisa b’simboliżmu f’saffi, mifhum b’diversi modi skont il-lenti teoloġika u bibliku:

• Il-Mara:
  • Perspettiva Marjana: Fit-tradizzjonijiet Kattoliċi u Ortodossi, hija spiss meqjusa bħala l-Verġni Marija Santissima, li fiżikament ġabet lis-Salvatur fid-dinja. Il-kuruna tagħha ta’ tnax-il kewkba tirrifletti t-tnax-il tribù ta’ Iżrael, u l-eżaltazzjoni fiżika tagħha tipprefigura t-Tlugħ ta’ Marija Santissima fis-Sema.

It-Tifel: Magħruf universalment bħala Ġesù Kristu, il-Messija destinat li “jsaltan il-ġnus kollha b’virga tal-ħadid” (referenza diretta għal Salm 2:9). It-Tlugħ Tiegħu fis-sema huwa prova tar-rebħa ta’ Alla fuq il-ħażen.

Id-Dragun: Identifikat espliċitament bħala Satana jew ix-Xitan, l-avversarju aħħari li jipprova jeqred lill-Messija qabel ma tkun tista’ tiġi stabbilita s-Saltna DejjiemaTiegħu.

Id-Deżert u 1,260 Jum: Il-ħarba fid-deżert tirrappreżenta l-“Età tal-Knisja” preżenti—iż-żmien bejn l-ewwel u t-tieni miġja ta’ Kristu. Filwaqt li huwa perjodu ta’ prova, dan jissinifika l-protezzjoni u l-provvediment kontinwu ta’ Alla għas-segwaċi Tiegħu

Riflessjonijiet Ewlenin

1. Ir-Realtà tal-Kunflitt Kożmiku: It-test ifakkarna li l-istorja mhijiex biss sensiela ta’ ġrajjiet ġeopolitiċi każwali, iżda parti minn gwerra spiritwali aktar profonda

2. Protezzjoni Divina: Minkejja l-qawwa immensa tad-dragun Satan, Alla jipprovdi kenn. Il-Knisja Kattolika, anke meta tinġarr fid-“deżert”, tibqa’ taħt il-ħarsien divin ta’ Alla..

3. Ċertezza tar-Rebħa: Il-passaġġ jiffoka immedjatament fuq it-tifel li qed jittieħed sat-tron t’Alla. Jipprovdi serħan il-moħħ li r-rebħa aħħarija diġà ġiet assigurata minn Sidna Ġesù Kristu, l-Iben ta’ Alla,imwieled bniedem minn Marija Santissima.

•