Vanġelu (Lq 17, 11-19): Dak iż-żmien, il-lebbra kienet meqjusa bħala kastig tad-dnub. Ma kien hemm l-ebda fejqan għaliha – Alla biss seta’ jfejjaqha wara li dawk li kellhom dil-marda kienu jistqarru dnubiethom. Il-lebbrużi kienu rrifjutati minn kulħadd. Bil-liġi ta’ Mose’ kellhom jilbsu lbies imqatta’ u jgħixu ‘l bogħod mill-irħula u l-bliet. Jekk xi ħadd kien jersaq lejhom, kienu obbligati li jaqbu jgħajtu u jwissu lil dak li jkun biex ma jersaqx iżjed. Xi wħud kien ikollhom ukoll bastun li mat-tarf tiegħu kienu jorbti xi ġlieġel biex jiġbdu l-attenzjoni. Il-kelma ‘lebbruż’ ġejja minn kelma li tfisser ‘milqut.’
Wieħed lebbruż kien jitlef is-sensibilita’, i.e. jibda jitlef is-sens ta’ x’inhu jaħraq u kiesaħ, u ma jindunax meta p.e. jaqta’ idu b’xi xafra, jew jagħmel xi ħsara oħra lilu nnifsu. Dil-kundizzjoni hi mqabbla ma’ dik ta’ bniedem li jitlef is-sensibilita’ morali, u jinfexx fi vjolenza, egoiżmu, eċċ. Ma jindunax xi ħsara jkun jagħmel lilu nnifsu. Bħal lebbruż, jibda jikrieh u jsir ta’ min jistkerrhu u jaħarbu, u b’hekk jiġi emarġinat. “Gwaj għal min isejjaħ tajjeb dak li hu ħażin, dawl dak li hu dlam” (Isaija).
- Kif Ġesu’ se jfejjaq il-lebbrużi, hekk ukoll jixtieq ifejjaq nies morda b’xi lebbra oħra, e.g. dik tad-dnub. In fatti kien dieħel f’raħal li kien simbolu tad-drawwiet antiki tal-Lhud. Ġesu’ kellu jitħabat biex ibiddel dil-mentalita’ ta’ tradizzjoni u biex ir-raħħala jibdew jaħsbuha kif xtaq hu. In-numru għaxra jfisser totalita’. B’dan Luqa ried ifisser li kulħadd f’dak ir-raħal kellu l-“lebbra” u ried juri x’jiġri meta jiltaqgħu ma’ Ġesu’. Jekk inħarsu lejn is-soċjeta’ tal-lum, ma nsibux ħafna mċappsa bil-vjolenza, korruzzjoni u regħba? Dawn ukoll jiħtiġilhom li jmorru jiltaqgħu ma’ Ġesu’.
- “Ikollok ħniena minna; aħna minsijin minn kulħadd, anki minn Alla. Int tista’ tagħmel xi ħaġa għalina?” “Iva. Morru uru rwieħkom lill-qassisin, biex jiċċertifikaw li fiqtu, u tkunu tistgħu tirritornaw fis-soċjeta’”. Fost l-għaxra kien hemm Lhud u Samaritani, li s-soltu jkunu mifrudin. Dil-marda għaqqdithom ħaġa waħda. Tbiegħdu mir-‘raħal’ u l-mentalita’ antika tiegħu, bdew il-mixja tagħhom isegwu u jobdu kliem Ġesu’, u fiequ. Biex il-lebbrużi tal-lum ifiequ, iridu jagħmlu l-istess.
- “Wieħed minnhom reġa’ lura jgħajjat u jfaħħar ‘l Alla.” Hawn għandna żewġ aspetti: (1) Ringrazzjament lil Alla ta’ dak kollu li tana – ħajja, mħabba, ikel, saqaf, mediċini, eċċ, imma l-iktar il-FIDI. Il-kelma Ewkaristija tfisser Grazzi. L-aqwa u l-aħjar mod biex ngħidulu ‘Grazzi’ hu bil-Quddiesa. (2) Il-Fidi: Ġesu’ xtaq li d-disgħa l-oħra jiġu lura mhux għalih imma għalihom – mhux daqstant biex jgħidulu “Grazzi” imma aktar u aktar biex itihom il-fidi, li kienet aktar prezzjuża mill-fejqan tal-ġisem. Ġesu’ m’għandu bżonn xejn u ħadd. Kulma nagħmlu aħna għalina. Kulma jixtieqna li nagħmlu hu għall-ġid tagħna. Talbuh jgħajtu (ara fuq): “Ikollok ħniena minna?” Dan hu eku ta’ Mose’ meta fuq il-muntanja talab lil Alla jħenn għall-poplu tiegħu ilsir. U Alla jitqanqal bil-Ħniena: “Tħassart il-poplu tiegħi fl-Eġittu.”
- Mela Ġesu’ ma qallhomx: “Kunu mfejqa,” imma, “Morru uru ruħkom lill-qassisin, i.e. agħmlu kif tgħid il-liġi, ħa jtukom ċertifikat li fiqtu.” Min jobdi l-kliem ta’ Ġesu’, iseħħu fih għeġubijiet kbar. Imma aktarx li d-disgħa ħasbu li fiequ mhux għax għamlu hekk, imma għax obdew il-liġi. Kieku aħna x’konna nagħmlu? Mhux niġru għand il-qassisin; imbagħad, kif ikollna ċ-ċertifikat, niġru d-dar infittxu nagħtu l-aħbar lil tal-familja u l-ħbieb? Imma s-Samaritan qabel m’għamel dan, ħaseb fuq il-ħaġa l-aktar essenzjali. Għaraf li, la fieq meta kien għadu fit-triq, kien permezz ta’ Ġesu’ mhux għax obda l-liġi ta’ Mose’. “Mur, qum, il-fidi tiegħek salvatek.” Reġa’ lura mhux biss biex jirringrazzjah iżda biex jirċievi minn ghandu l-aqwa ħaġa: IL-FIDI – fidi matura, fidi li ssalva. Ħa l-fejqan spiritwali li hi ħafna aqwa mill-fejqan tal-ġisem. Għaraf li Ġesu’, mela, kien Bin Alla. Żgur li dan għamel bħal Nagħman (l-ewwel qari), u baqa’ ħajtu kollha jfaħħar u jiżżi ħajr lil Alla. Lid-disgħa l-oħra dan xtaq l-aktar għalihom Ġesu’: li jtihom il-Fidi, i.e. li jagħrfuh u jibdew jemmnu fih bħala l-Iben t’Alla.
- “Ħadd minnhom ma nstab rieġa’ lura biex jagħti glorja ‘l Alla, ħlief dan il-barrani?” – dan, li l-anqas biss seta’ jidħol fit-Tempju. Alla wera l-glorja tiegħu meta ħabb lill-bnedmin mhux biss meta kienu sbieħ u tajbin, imma anki meta ċċappsu bil-lebbra fiżikali u spiritwali. Mar jiltaqa’ magħhom, ħaddanhom miegħu u tahom il-mezzi biex ifiequ. Dan ma seħħx mal-Lhud li rrifjutaw it-tagħlim tal-profeti u ta’ Kristu, imma seħħ ma’ Samaritan. Aħna qegħdin inżommu quddiem għajnejna l-ħin kollu li, permezz tas-Sagramenti u l-Vanġelu, qed nibqgħu sbieħ u tajbin, u niskansaw kull xorta ta’ lebbra? Qed nagħtu glorja ‘l Alla u niżżuh ħajr ta’ dan kontinwament? Min ma jagħmilx hekk, ma jkunx qed jirrikonoxxi ‘l glorja t’Alla li qed tippurifika s-soċjeta’ tagħna permezz tal-Vanġelu ta’ Kristu.
Sors:lachiesa.it / liturgia/ omelie / padre fernando armellini