MESSAĠĠ TAL-QDUSIJA TIEGĦU L-PAPA LJUN XIV
GĦALL-10 JUM DINJI TAL-FOQRA
It-33 Ħadd taż-Żmien ta’ Matul is-Sena
15 ta’ Novembru 2026
___________________________
Il-Mulej hu kenn għall-fqir (ara Salm 14:6)
- Il-Mulej hu kenn għall-fqir (ara Salm 14:6). Kliem is-salmista jurina t-triq ’il quddiem hekk kif qed inħejju ruħna għall-10 Jum Dinji tal-Foqra. Għal darb’oħra, irridu nerġgħu nduru lura għall-Kelma ta’ Alla biex nisqħu l-importanza tal-foqra fil-ħajja tal-Knisja. Il-kliem tas-Salm iservi ta’ regola għall-ħajja Nisranija għax jikxef il-wiċċ ta’ Alla u jagħraf il-faqar tal-bniedem. Fil-fatt, f’mument drammatiku tal-istorja – il-qerda tat-Tempju ta’ Ġerusalemm – il-poplu ħassu mċaħħad mill-preżenza ta’ Alla u esperjenza miżerja materjali u morali bla preċedent.
Għal kull ġenerazzjoni, din il-Kelma tidher fir-rilevanza kollha tagħha. Mill-bidu nett, turi l-kontradizzjoni li fiha tant drabi għadna naqgħu llum. L-ewwel osservazzjoni, fil-fatt, hija din: “Jgħid l-iblah f’qalbu: “M’hemmx Alla!” Tħassru l-bnedmin, għamlu ħwejjeġ ta’ min jistmellhom, m’hemm ħadd li jagħmel is-sewwa (Salm 14:1). Din tenfasizza l-kuntrast bejn dawk li jaġixxu bil-għaqal u dawk li min-naħa l-oħra, jgħixu ħajjithom bħallikieku ma hemm xejn ikbar minnhom infushom. B’dispjaċir naraw li, anki llum, hemm inġustizzja soċjali mifruxa li ġejja minn korruzzjoni arroganti, li hija kundannabbli għax hi diskriminatorja. In-nuqqas tas-sens tat-traxxendent fil-ħajja ta’ kuljum ma jidhirx iżjed tant bħala ċaħda teoretika tal-eżistenza ta’ Alla; iżda hu evidenti fin-nuqqas li wieħed iqis it-tjubija u l-ħniena tiegħu fit-tfittxija tal-ġustizzja personali u soċjali.
Il-foqra huma l-ewwel li jsofru l-konsegwenzi ta’ dan, u mhux ta’ b’xejn li n-numru tagħhom, f’ħafna soċjetajiet qiegħed jiżdied. In-nuqqas ta’ Alla ma jqegħidx iżjed lill-bnedmin ħdejn xulxin fir-rispett reċiproku, imma jpoġġi wieħed fuq l-ieħor f’relazzjoni ta’ dominazzjoni u oppressjoni. B’hekk tinkixef loġika mkasbra ta’ abbuż u esklużjoni li timmarġinalizza u tumilja. Mhux biss individwi, iżda popli sħaħ isibu ruħhom f’din il-kundizzjoni. Il-kliem tas-Salm għadu jgħodd: “ Jaħtfu l-poplu tiegħi, kif wieħed jaħtaf il-ħobż? (Salm 14:4).
- Illum, l-għajta tal-foqra għall-ġustizzja hija msikkta minn għadd ta’ tattiċi dejjem aktar sottili, tant li dan qed iwassal biex iġib fix-xejn kull sforz tagħhom biex isemmgħu leħinhom. Id-dinja diġitali qed iżżid il-preġudizzji kontrihom u ssaħħaħ il-velu tal-indifferenza madwar il-qagħda tagħhom. Il-foqra ma għandhomx għażla oħra ħlief li jgħajtu lil Alla (ara Salm 34:7) u jqiegħdu t-tnehid tagħhom quddiemu, fiduċjużi li hu se jismagħhom, għax Alla hu fidil u għani fil-ħniena.
Anki llum, dawk li huma oppressi, umiljati u li ma jistgħux jiddefendu lilhom infushom bla jikbru fiċ-ċertezza li għandhom jafdaw ruħhom f’Alla, mimlijin bil-fidi u stennija. F’dan l-abbandun sħiħ f’idejh, terġa’ tiffjorixxi fihom is-sens tad-dinjità tagħhom; jagħrfu aħwa li magħhom jistgħu jaqsmu l-ħolm tagħhom, u t-tama bil-mod il-mod issir realtà. Li jfittex refuġju f’Alla jfisser li ssib protezzjoni vera u dejjiema – dik li l-qawwija ma jistgħux jiggarantixxu u ħafna drabi jippreferu jiċħdu.
Il-foqra, madankollu, huma kapaċi jagħrfu aktar minn oħrajn x’inhu essenzjali, għax jgħixu bl-essenzjali. Huma li jixbhu lil Kristu aktar minn kulħadd, jagħrfu lil Alla bħala l-kenn tagħhom anki meta ċ-ċirkustanzi jidhru jikkontradixxu dan, u jimtlew bit-tama fil-ġustizzja tiegħu li ma ddumx ma tidher. Fil-lejl tal-abbandun u s-solitudni, il-foqra “jgħixu għall-kenn tal-Għoli” (ara Salm 91:1). Kull min hu mġarrab, kull min ibati l-inġustizzja u trattament ħażin, dawk kollha li qed ibatu u muġugħin, kull min hu waħdu u mingħajr skop fil-ħajja jista’ jsib faraġ u motivazzjoni ġdida fil-Mulej.
- Li Alla hu l-kenn tagħhom mhix biss wegħda; imma ssir realtà fil-persuna ta’ Ġesù Kristu. Alla jgħammar fostna permezz tal-Inkarnazzjoni ta’ Ibnu, li jagħmel konkret u viżibbli dak il-kenn li fih nittamaw. Ġesù Kristu hu tassew il-kenn ta’ Alla għall-foqra. Fl-ubbidjenza tiegħu lejn il-Missier, niżel sal-qiegħ nett, fejn jinsabu l-iċken fost il-bnedmin. Hu jersaq lejn kulħadd u joffri lil kull wieħed u waħda kenn sigur: “Ejjew għandi, intom ilkoll li tinsabu mħabbtin u mtaqqlin, u jiena nserraħkom” (Mt 11:28). F’Ġesù, Alla mhux biss jipproteġi, iżda jagħmel tiegħu l-faqar tal-bniedem, it-triq kollha sas-salib.
Il-foqra ta’ żmienna huma dawk minsijin u emarġinati: imċaħħdin mhux biss mill-ħobż, imma wkoll minn vuċi u minn wiċċ. Jalla jiltaqgħu mal-Iben ta’ Alla, li jersaq lejn kulħadd mingħajr ma jħalli lil ħadd barra. Jalla jiltaqgħu miegħu, l-ewwel nett, f’dawk li jsejħu lilhom infushom Insara. Fil-Knisja, il-ġisem tiegħu, hu Ġesù li joffri l-ħobż u l-ħbiberija; hu jġib id-dawl u jiftaħ orizzont ta’ tama; hu jsejjaħ lil kull persuna b’isimha u jagħti lura d-dinjità lil kulħadd.
Ġesù ta’ Nazaret hu d-don ta’ Alla lill-foqra. Fih, il-wegħdiet kollha jsiru realtà. Għal dawk li ma għandhomx dar, xogħol, edukazzjoni, ikel jew saħħa tajba, tinfetaħ triq ġdida: il-kondiviżjoni bħala espressjoni tas-Saltna ta’ Alla (ara Mt 5:3). L-ossessjoni ta’ dawk li jġemmgħu l-ġid għalihom infushom, tikkuntrasta l-perseveranza ta’ Alla li, permezz tax-xhieda ta’ persuni tad-demm u l-laħam, jiftaħ il-qlub u jilqa’ lil kulħadd fl-imħabba tiegħu.
- Għalhekk, fi Kristu aħna msejħin insiru wkoll foqra u nkunu kenn għall-foqra. Il-komunità Nisranija ma tistax tibqa’ indifferenti quddiem il-ħafna nies li llum jinsabu quddiem il-bieb u jibqgħu inviżibbli għal dawk li jinsabu magħluqin bejn l-erba’ ħitan tagħhom. Il-Knisja, min-natura tagħha stess, hi msejħa tkun fqira u kenn għall-foqra.
Ma ninsewx il-kumment ta’ Santu Wistin dwar il-parabbola tal-Għani u Lazzru l-fqir: “Hu żamm l-isem tas-sinjur għalih, imma qalilna l-isem tal-fqir. L-isem tal-Għani kien fuq fomm kulħadd, iżda Alla żammu mistur; l-isem tal-fqir kien mgħoddi fis-skiet, iżda Alla għarrafhulna. […] Int x’tagħżel? Li tkun fqir bħal Lazzru jew li tkun Għani bħall-ieħor? Tħallix lilek innifsek tiġi mqarraq! Isma’ kif spiċċat l-istorja u nnota l-għażla l-ħażina” (Omelija, 33A, 4).
Kif fakkart fl-Eżortazzjoni Appostolika Dilexi Te: “għall-foqra Alla juri preferenza: qabelxejn lilhom hi indirizzata l-kelma ta’ tama u ta’ ħelsien tal-Mulej u, għalhekk, imqar fil-qagħda tal-faqar jew id-dgħufija, ħadd ma għandu jħossu aktar abbandunat. U l-Knisja, jekk trid tkun ta’ Kristu, għandha tkun Knisja tal-Beatitudnijiet, Knisja li tagħmel wisa’ għaċ-ċkejknin u timxi fqira mal-foqra, post fejn il-foqra għandhom post ipprivileġġjat.” (nru.21)
B’mod inevitabbli jqumu xi mistoqsijiet li f’dan l-10 Jum Dinji tal-Foqra, għandna l-urġenza li nħalluhom jidwu f’moħħna u f’qalbna. Aħna sinjal ta’ Alla li hu kenn għall-foqra? Aħna konxji tal-faqar tagħna stess u nippreferuh mill-ġid inġust? Immorru fejn jinsabu l-foqra, billi nesperjenzaw il-marġinalizzazzjoni tagħhom? Nisimgħu ħsibijiethom u naqsmu t-tamiet tagħhom? Nippronunzjaw isimhom bi ħlewwa divina? L-imħabba tagħna terġa’ tqajjem u ssostni fihom ix-xewqa għall-ġustizzja u għall-ħelsien? Dawn u ħafna mistoqsijiet oħra jġegħluna nagħmlu eżami serju tal-kuxjenza, biex naraw kemm għadna msejħin nagħmlu aktar favur il-foqra u għall-ħelsien tagħhom. Imbagħad naraw li l-foqra stess isiru kenn għal oħrajn. L-esperjenza tal-faqar tagħmilhom partikolarment sensittivi għal solidarjetà mġedda quddiem l-isfidi.
L-imħabba ta’ Kristu fil-fatt tagħmilna parteċipi fil-ħajja ta’ mħabba ta’ Alla. F’dan is-sens, l-Insara huma msejħin mhux biss biex ifittxu kenn f’Alla, imma wkoll biex isiru f’Alla kenn għall-oħrajn, “mingħajr ma nagħmlu distinzjoni bejn min jagħti l-għajnuna u min jirċeviha, bejn min jidher li qed jagħti u min jidher li qed jirċievi, bejn min jidher fqir u min iħoss li qed joffri l-ħin, il-ħiliet u l-għajnuna tiegħu. Aħna l-Knisja tal-Mulej, Knisja tal-foqra, kollha prezzjużi, , kull individwu, kollha nġorru tal-Kelma unika ta’ Alla. Kull wieħed u waħda minna, aħna don għall-oħrajn’’ (Omelija, 17 ta’ Awwissu 2025).
- It-tmien ċentinarju mill-mewt ta’ San Franġisk ta’ Assisi jfakkarna kif, meta wasal Ruma bħala pellegrin fuq il-qabar tal-Appostlu Pietru, ħass kompassjoni kbira għat-tallaba. Biex jifhem u jesperjenza t-tbatija tagħhom, neża’ ħwejġu u bidilhom mal-ħwejjeġ imqattgħin ta’ wieħed minnhom, qagħad jittallab u qatta’ l-ġurnata kollha fost il-foqra bi spirtu ta’ ferħ. (ara Fonti Francescane, 1405–1406).
Nixtiequ nagħtu xhieda li anki llum huwa possibbli ngħixu l-istess ferħ billi npoġġu lilna nfusna fiż-żarbun tal-foqra u nisimgħuhom aktar milli nitkellmu dwarhom. Dawk li għandhom lil Alla bħala l-kenn tagħhom għandhom il-libertà li jagħmlu għażliet profetiċi, li jixhdu għall-fatt li kollox jista’ jerġa’ jinbena mill-ġdid fuq il-pedament tal-umiltà u tal-fraternità biss, li huma kapaċi jfejqu dinja midruba bl-arroganza.
Għandi fiduċja li dan l-10 Jum Dinji tal-Foqra jkun pass importanti biex nerġgħu niskopru l-uċuħ ta’ tant ħutna li jfittxu kenn f’Alla u jixtiequ jħossuhom f’darhom fil-komunitajiet tagħna. Nibqgħu fidili lejn il-Kelma ta’ Alla, li ssejħilna għall-konverżjoni tal-qalb. Jalla l-Verġni Marija, li fil-ġisem imsallab ta’ Binha kkontemplat l-imħabba ta’ Alla li jimla bil-ġid lil min hu bil-ġuħ u jibgħat lill-għonja b’idejhom vojta (ara Lq 1:53), tidħol għalina.
Mill-Vatikan, it-13 ta’ Ġunju 2026, tifkira ta’ Sant’Antnin ta’ Padova
Il-Papa Ljun XIV
Miġjub għall-Malti minn Mons. Martin Micallef