L-Erbgħin Siegħa Adorazzjoni
Minn Manwel Cutajar
Kien wara l-Konċilju ta’ Trentu (1545-1563) li l-Adorazzjoni Perpetwa bdiet tiżviluppa fuq skala dinjija.
Fid-dokument tiegħu: Il-Qima u l-Venerazzjoni li għandhom jiġu murija lil dan is-Sagrament Imqaddes dal-Konċilju Ekumeniku kien iddikjar:
“Għalhekk, m’hemmx lok għal dubju li l-fidili kollha ta’ Kristu jistgħu, skont drawwa dejjem milqugħa fil-Knisja Kattolika, jagħtu lil dan is-Sagrament qaddis b’venerazzjoni l-qima ta’ latria, li hija dovuta għal Alla veru…Għax aħna nemmnu li fl-Ewkaristija hemm preżenti l-istess Alla li dwaru l-Missier Etern, meta introduċih fid-dinja, jgħid: U l-anġli kollha ta’ Alla u l-Maġi, jinżlu jadurawh, li fl-aħħar, kif tixhed l-Iskrittura, kien adorat mill-Appostli fil-Galilija.
Barra minn hekk, il-Konċilju qaddis jiddikjara, li d-drawwa li dan is-Sagrament sublimi u venerabbli jiġi ċċelebrat b’qima u solennità speċjali kull sena f’jum ta’ festa fissa, u li jinġarr b’reverenza u b’unur fil-purċissjonijiet fit-toroq u l-postijiet pubbliċi, ġiet introdotta b’mod devot u reliġjuż ħafna fil-Knisja ta’ Alla. Għax huwa l-aktar raġonevoli li xi ġranet jintgħażlu bħala qaddisa li fihom l-insara kollha jistgħu b’dimostrazzjoni speċjali u mhux tas-soltu jixhdu li moħħhom huwa grat u konxji tal-Mulej u Feddej komuni tagħhom għal favor tant ineffabli u tassew Divin li bih jintwerew ir-rebħa u trijonf tal-Mewt Tiegħu ...” (Sessjoni XIII Kapitlu V)
Approvati mill-Papa Ġulju III fil-11 ta’ Ottubru 1551, dawn id-dikjarazzjonijiet Konċiljari saru minn dakinhar s-sisien għall- progress Dommatiku u Devozzjonali tal-Adorazzjoni Ewkaristika.
Storja u żvilupp tal-Adorazzjoni Ewkaristika tal-Erbgħin Siegħa
Il-prattika ta’ 40 Siegħa Devozzjoni tmur lura għal Mejju 1527, mibdija minn Sant’Anton Zaccaria f’Milan u f’Vicenza. Sal-1550, kemm San Filep Neri kif ukoll Sant Injazju Loyola kienu komplew wkoll din il-prattika. Fil-bidu tagħha kienet iċċelebrata bħala tpattija għad-dnubiet tal-komunità u kienet imqanqla biex toffri talb lil Alla għall-protezzjoni waqt il-kriżi tal-gwerra.
Meta l-Arċidjoċesi ta’ Milan fis-sena 1539 talbet indulġenza għal din l-40 Siegħa Devozzjoni, il-Papa Pawlu III filwaqt li rrikonoxxa l-grazzji tremendi offruti permezz ta’ din id-devozzjoni kif ukoll il-perikli li jheddu l-Knisja wieġeb u kkonċetta minnufih din l-indulġenza b’din id-dikjarazzjoni:
“Peress li l-iben il-maħbub tagħna l-Vigarju Ġenerali tal-Arċisqof ta’ Milan, fuq talba tal-abitanti tal-belt imsemmija, sabiex iserrħu r-rabja ta’ Alla mqanqla mill-offiżi tal-insara, u sabiex iġibu fix-xejn l-isforzi u makkinazzjonijiet tat-Torok li qed imexxu ‘l quddiem għall-qerda tal-Kristjaneżmu, fost prattiċi pijużi oħra, stabbilixxa sensiela ta’ talb u suppliki li għandhom jiġu offruti bi nhar u lejl mill-fidili kollha ta’ Kristu, quddiem il-Ġisem Imqaddes ta’ Sidna, fil-knejjes kollha tal-belt imsemmija, b’tali mod li dawn it-talb u t-talba jsiru mill-fidili stess li jserrħu lil xulxin fi gruppi diversi għal erbgħin siegħa kontinwa f’kull wieħed. knisja wara xulxin, skond l-ordni determinata mill-Vigarju…Aħna napprovaw fil-Mulej tagħna istituzzjoni tant qaddisa…”
Filwaqt li did-dikjarazzjoni tidher li hija l-ewwel approvazzjoni uffiċjali mill-Knisja ta’ din id-devozzjoni, id-Devozzjoni tal-40 Siegħa nfirxet malajr fil-Knisja Kattolika kollha.
Qabel tmiem is-seklu Sittax,il-Papa Klement VIII fil-25 ta’ Novembru 1592 ħareġ dokument storiku l-Kostituzzjoni Graves et diuturnae li fiha huwa spiega u faħħar il-prattika tat-talb bla serħan ta’ dak li kien jissejjaħ fl-Italja Quarant’ Ore jew Quarantore(40 Siegħa).
Il-Papa mhux biss awtorizza d-devozzjoni għal Ruma, iżda spjega kif did-devozzjoni għandha tiġi pprattikata.
“Iddeterminajna li nwaqqfu pubblikament f’din il-Belt Omm ta’ Ruma (in hac alma Urbe) kors ta’ talb bla interruzzjoni b’tali mod li fil-knejjes differenti fi ġranet stabbiliti, tkun osservata d-devozzjoni qaddisa u salutarja tal-Erbgħin Siegħa; b’tali arranġament ta’ knejjes u ħinijiet li, f’kull siegħa tal-ġurnata u tal-lejl, is-sena kollha, jitla’ l-inċens tat-talb mingħajr waqfien quddiem Wiċċ il-Mulej.”“
X’inhi l-40 Siegħa Adorazzjoni Ewkaristika?
Did-Devozzjoni Ewkaristika kienet u għadha sal-ġurnata tal-lum tikkonsisti f’Erbgħin siegħa ta’ talb kontinwu quddiem is-Santissimu Sagrament tal-Ewkaristija espost.
Għaliex Erbgħin Siegħa?
In-numru 40 dejjem kien ifisser fil-Bibbja perijodu ta’ żmien sinifikattiv u sagru : hekk ix-xita fi żmien Noe damet 40 jum u lejl; il-Lhud damu fid-deżert għal 40 sena; Sidna Ġesù Kristu baqa’ sajjem u talab fid-deżert għal 40 jum qabel ma beda l-Ministeru pubbliku Tiegħu.
Iżda fuq kollox l-40 Siegħa Adorazzjoni u devozzjoni tfakkar u tiċċelebra dak il-“perijodu ta’ erbgħin siegħa” tradizzjonali mid-difna ta’ Sidna fil-qabar sal-Qawmien Tiegħu mill-Mewt.
Fil-fatt sa mill-Medju Evu, is-Sagrament Imqaddes jiġi trasferit għar-repożitorju, “is-Sepulkru tal-Għid,” għal dan il-perijodu ta’ żmien biex ifisser iż-żmien ta’ Sidna Ġesù fil-qabar.
Madwar seklu wara, fl-1731 il-Papa Klement XII, ippubblika kodiċi ta’ struzzjonijiet għat-twettiq xieraq tad-devozzjoni tal-Erbgħin Siegħa, magħruf bħala l-“Instructio Clementina” lijordna li:
• Is-Santissimu Sagrament ikun dejjem espost fuq l-artal,maġġur ħlief fil-bażiliki patrijarkali.
• Statwi,relikwi,u stampi madwar l-artal tal-espożizzjoni għandhom jitneħħew jew jiġu mgħottija.
• Is-saċerdoti jew l-kjeriċi biss, imlebbsin l-ispellizzi,jistgħu jieħdu ħsieb l-artal tal-Espożizzjoni .
• Għandu jkun hemm gruppi kontinwi ta’ adoraturi quddiem is-Santissimu Sagrament u għandhom jinkludu saċerdot jew kjeriku fl-Ordnijiet Maġġuri.
Bil-mod il-mod id-devozzjoni u l-Adorazzjoni tal-40 Siegħa kompliet tinfirex mad-dinja Kattolika kollha. Proposta mill-Kodiċi tal-Liġi Kanonika fl-1917, il-Kodiċi l-ġdid jinsisti li fil-knejjes jew oratorji fejn l-Ewkaristija hija riservata,“huwa rrakkomandat li kull sena ssir espożizzjoni solenni tas-Santissimu Sagrament għal kull sena,żmien xieraq, anki jekk mhux għal żmien kontinwu, sabiex il-komunità lokali timmedita b’aktar attenzjoni u tadura l-Misteru Ewkaristiku” (Kanoni 942).
Il-Konċilju Vatikan II u l-Papa San Ġwanni Pawlu II
“L-Adorazzjoni ta’ Kristu f’dan is-Sagrament tal-Imħabba trid issib ukoll espressjoni f’diversi forom ta’ devozzjoni Ewkaristika: talb personali quddiem s-Sagrament Imqaddes, sigħat ta’ Adorazzjoni, perijodi ta’ Esposiżżjoni qosra, fit-tul u annwali (Erbgħin Siegħa) Adorazzjoni u benedizzjoni Ewkaristika, purċissjonijiet Ewkaristiċi, Kungressi Ewkaristiċi. F’dan il-punt għandha ssir referenza partikulari għas-Solennita tal-Ġisem u d-Demm ta’ Kristu bħala att ta’ qima pubblika mogħtija lil Kristu fl-Ewkaristija – festa imwaqqfa mill-predeċesur tiegħi Urbanu IV. Dan kollu għalhekk jikkorrispondi mal-prinċipji ġenerali u n-normi partikulari li diġa’ kienu ilhom jeżistu iżda li għadhom kif ġew ifformulati mill-ġdid matul jew wara l-Konċilju Vatikan II.” (Ittra Appostolika tal-Papa San Ġwanni Pawlu II, Dominicae Cenae, 1980 , para.3).