Omelija f’Quddiesa f’“Base Aérea Las Palmas” (Lima)

VJAĠĠ APPOSTOLIKU TAL-QDUSIJA TIEGĦU LJUN XIV
FL-URUGWAJ, L-ARĠENTINA U L-PERÙ
6-17 ta’ Novembru 2026

QUDDIESA
OMELIJA TAL-QDUSIJA TIEGĦU LJUN XIV

“Base Aérea Las Palmas” (Lima)
It-Tnejn 16 ta’ Novembru 2026

Omelija tal-Papa

Għeżież ħuti,

Kristu Rxoxt jinsab hawn magħna, illum, skont il-wegħda tiegħu. “Ara, jiena magħkom dejjem, sal-aħħar taż-żmien” (Mt 28:20). Dan hu wiegħdu lid-dixxipli tiegħu, qabel ma tela’ għal għand il-Missier, u aħna doqnieh mill-ġdid tul dawn il-jiem. Grazzi tal-akkoljenza tagħkom! Miġburin hekk ħafna fil-għadd u ferħana madwar il-Papa, intom tajtu xhieda li l-Mulej għadu jgħix fil-Knisja tiegħu u jiġmagħha. Jalla din ix-xhieda tkompli tidwi u tagħti frott tajjeb fil-Perù kollu!

F’din id-dinja mħawda u midruba mill-prepotenza, il-Kelma tiegħu tedukana llum ukoll għal għamla ġdida ta’ qawwa. Fil-fatt jgħid il-Mulej: “Lili ngħatat kull setgħa fis-sema u fl-art” (Mt 28:18). Hija s-setgħa tal-imħabba misluba! “Morru, mela, fid-dinja kollha u agħmlu dixxipli mill-ġnus kollha, u għammduhom fl-isem tal-Missier u tal-Iben u tal-Ispirtu s-Santu” (Mt 28:19). Il-mandat tal-Mulej veru u waħdieni, li smajna fix-xandir tal-Vanġelu, jgħinna nifhmu l-essenza u l-missjoni tal-Knisja: li mmexxu ’l quddiem l-opra ta’ Ġesù Kristu, bis-setgħa tiegħu, tant differenti mis-setgħat tad-dinja.

Il-mandat missjunarju twettaq mid-dixxipli tal-ewwel siegħa u matul l-istorja minn ħafna Nsara. Għalhekk aħna nġbarna għal din iċ-ċelebrazzjoni: ġejna mgħammda, sirna dixxipli ta’ Ġesù Kristu u nitgħallmu, jum wara l-ieħor, nosservaw dak li hu kkmandana. Tliet mitt sena wara l-kanonizzazzjoni ta’ San Turibju ta’ Mongrovejo, it-tieni Arċisqof ta’ Lima, irroddu ħajr lil Alla, bħala Peruvjani, għad-don tal-fidi Nisranija li x-xhieda appostolika tiegħu niżżlet għeruq fondi fil-poplu tagħna. “Il-qaddisin huma l-interpretazzjoni vera tal-Iskrittura. Il-qaddisin wettqu, fl-esperjenza tal-ħajja, il-verità tal-Vanġelu; hekk huma jintroduċuna għall-għarfien u biex nifhmu l-Vanġelu” (Benedittu XVI, Udjenza ġenerali, 19 ta’ Awwissu 2009). Għalhekk nistgħu nirriflettu fuq il-paġni bibliċi għad-dawl tal-esperjenza ta’ San Turibju.

Bħall-ewwel dixxipli fuq l-għadira tal-Galilija, il-lajk Turibju ta’ Mongrovejo laqa’ stedina unika min-naħa ta’ Ġesù, sejħa li ssorprendietu. Imqar jekk kien lajk, b’karriera li tipprometti fid-dinja tal-liġi, ġie msejjaħ biex isir ragħaj tal-Knisja. Minn dak il-mument hu beda miexi, bħall-Appostli wara l-Mulej, u qasam il-pajjiż bil-mixi, terraq mijiet u mijiet ta’ kilometri, u kien jaf li qed jimxi wara Ġesù nnifsu meta kien joħroġ jiltaqa’ mal-popli indiġeni. Għalhekk huwa fittex il-preżenza tiegħu qalb il-komunitajiet tagħhom, filwaqt li kien għadu qed jitgħallem il-lingwa tagħhom u jifhem it-twemmin tagħhom, pront kollu kemm hu biex jagħraf l-opra siekta tal-Ispirtu s-Santu.

Meta wasal Lima, mogħni mill-esperjenza tal-vjaġġ twil, fis-servizz episkopali tiegħu spikka għall-ministeru tal-Kelma, li ddedika ruħu għalih b’diliġenza kbira, imma bil-konvinzjoni soda li l-ħlewwa hija l-uniku mod kif tħabbar ir-“reliġjon vera”, kif kien għallem Bartolomé de Las Casas. Mill-Ewwel Ittra lill-Korintin smajna llum lil San Pawl jgħid: “In-nies għandhom iħarsu lejna bħala ministri ta’ Kristu u amministraturi tal-misteri ta’ Alla” (1 Kor 4:1). U mill-ministeru tiegħu stess, San Turibju osserva: “Jiena, sakemm ninsab f’din il-belt, nippritkalhom fl-ilsien tagħhom, u lill-Ispanjoli u lill-oħrajn li jifhmuni, infissrilhom il-Vanġelu”.[1] Insista li s-saċerdoti jitgħallmu il-quechua u tħabat għall-ordinazzjoni ta’ indiġeni u nies ta’ razez imħallta, li ħafna membri tal-kleru kienu għadhom jistkerrhu.

Turibju xtaq li jkunu l-istess indiġeni li jevanġelizzaw lill-ġenituri, qraba u ħbieb tagħhom. Fil-fatt, ried li l-abbandun mixtieq ta’ xi twemmin tal-antenati jiġi mir-rieda spontanja tagħhom, bla ma jħossuhom imġiegħla. Dan tixhdu d-dedikazzjoni bla waqfien tiegħu għaż-żjajjar pastorali, imwettqa bl-għan li jsir jaf, jgħin u, jekk meħtieġ, jikkoreġi lill-fidili tiegħu, biex jgħallimhom fit-triq tal-Kelma divina u jamministralhom is-sagramenti. Kien jagħmel Griżmi u jipprietka bla waqfien. Ma kienx jaċċetta lanqas l-iċken don mingħand ħadd. Dawk iż-żjajjar kienu jikkawżawlu li jsib min jeħodha kontrih u jikkalunnjah, anki minn fost l-awtoritajiet; madankollu, ippermettewlu li jkun u jidher bħala missjunarju, evanġelizzatur, missier u ragħaj, mingħajr tħassib ieħor għajr dak li jgħaddi l-ħajja divina offruta mir-Ragħaj it-Tajjeb.

“Hu l-Mulej li jiġġudikani!” (1 Kor 4:4), jikteb l-Appostlu Pawlu lill-Korintin. U minnufih jirrakkomanda: “Tiġġudikawx qabel il-waqt sa ma jiġi l-Mulej: hu għad joħroġ għad-dawl dak li hu moħbi fid-dlam, u jikxef il-fehmiet mistura tal-qlub” (1 Kor 4:5). Hu kliem li jissuġġerixxi lilna wkoll libertà kbira tal-qalb u stil ta’ smigħ kollu sabar.

L-uniċi li ma jistgħux jistennew huma l-foqra. Għalhekk, bla ma eskluda lil ħadd, imma billi laqa’ lil kulħadd, San Turibju ħa ħsieb ta’ dawk fl-aħħar post b’mod preferenzjali. Wieħed ill-bijografi tiegħu jikteb: “Fil-merħla tiegħu, l-indiġenu hu l-parti li lilha jiddedika l-akbar kura. U hu jara l-imħabba tiegħu mħallsa. Iridulu l-ġid u jħobbuh bħallikieku kien il-missier ta’ kull wieħed u waħda minnhom”.[2] Kien iqassam lill-foqra kważi dak kollu li kien imiss lilu u jagħtih għat-twaqqif ta’ sptarijiet għall-indiġeni. Kien jgħidilhom, bid-dmugħ f’għajnejh: “O fqajjar, li tagħnini tant! O, int li int għeri, tlibbisni! O, int li int bil-ġuħ, taqtagħli l-għatx!”. Kien iġorr miegħu, wara kull żjara pastorali, faxxikli ta’ osservazzjonijiet, kundanni u ilmenti tal-popolazzjoni indiġena indirizzata lir-re, biex itemm l-inġustizzji.

Għeżież ħuti, fi tmiem din iż-żjara appostolika tiegħi nixtieq jiena wkoll inwettaqkom fil-fidi u fl-imħabba u niżgurakom li se nġorrkom dejjem miegħi. Iva, il-poplu Peruvjan hu wkoll il-poplu tiegħi! Kull fejn inkunu, jekk niftħu qalbna għal Alla nistgħu ngħixu r-relazzjoni fundanti, dik li tippermetti lil kull bniedem jirrifletti x-xbieha divina. Hekk, minn qalb imfejqa u merfugħa mill-grazzja fir-rabta mat-Trinità, aħna nistgħu niftħu qalbna għal kull wieħed u waħda minn ħutna, inħarsu lejhom, inħobbuhom u naqduhom bit-tjieba tal-Mulej. Bl-eżempju tiegħu, San Turibju jistedinna nqaddsu r-relazzjonijiet tagħna fil-Knisja; il-ħajja tiegħu tipproponilna li nirrikonoxxu li aħna membri ħajjin ta’ ġisem wieħed. Hu fetaħ qalbu għall-komunjoni ekkleżjali, ħares lejn il-Knisja bħala komunjoni missjunarja: il-komunjoni li toħroġ mill-fatt li nħallu tassew lit-Trinità tgħammar fina, u hekk tapprezza differenzi, sensibbiltajiet u ħsibijiet differenti. Din tidher u tisseddaq fl-Ewkaristija, sagrament tal-għaqda, li għal San Turibju kienet iċ-ċentru tal-ħajja. Il-komunjoni tesprimi ruħha llum fis-sinodalità, u hekk tinbidel, fuq kull livell, fi stil ta’ ħajja ekkleżjali. San Turibju dan antiċipah permezz tal-konċilji u s-sinodi ċċelebrati, li fihom għaraf jisma’, jiddjaloga, jilqa’ s-suġġerimenti tal-Ispirtu u jqiegħed fil-prattika d-dixxerniment komunitarju, u inkluda mqar dawk l-aktar foqra fit-tiftix tal-verità. Hekk nifhmu għaliex l-orjentamenti tas-seklu 16 damu japplikaw sa tmiem is-seklu 19, meta nżamm il-Konċilju Plenarju tal-Amerika Latina.

Ħuti, San Turibju ta’ Mongrovejo kien bennej taċ-ċivilità tal-imħabba, bil-kontra tal-bennejja ta’ Babel preżenti fi żmienu. Protagonisti ta’ dik iċ-ċiviltà tal-imħabba huma l-qaddisin ta’ żmienu: Santa Roża ta’ Lima, San Martin ta’ Porres, San Francisco Solano u bosta oħrajn. Ejjew mela nieħdu dejjem iktar bis-serjetà l-fatt li aħna Knisja ta’ Ġesù Kristu u kull darba li niċċelebraw l-Ewkaristija nerġgħu lura għall-wegħda tiegħu: “Ara, jien magħkom dejjem, sal-aħħar taż-żmien”.

Għeżież ħuti: il-vjaġġ tiegħi qed jasal fi tmiemu, imma ż-żmien tal-missjoni jissokta! Niftakru li fi tmiem kull quddiesa aħna mistednin nevanġelizzaw. Għalhekk, morru u ħabbru min hu Alla l-veru! Agħtu xhieda ta’ dak li rajtu u smajtu! Ħadd ma għandu jibqa’ ma jafx b’din il-Bxara t-Tajba! Jalla l-missjoni tagħna, għall-interċessjoni tal-Verġni Marija u tal-qaddisin, tkun dejjem immexxija mil-fidi fil-preżenza tal-Irxoxt, li jagħtina l-paċi tiegħu u jistedinna nwassluha lil kulħadd. Hekk ikun.

_____________________________

Radd il-ħajr finali

Għeżież ħuti,

Fi tmiem iż-żjara tiegħi ma għandix kliem biex nesprimi l-gratitudni profonda tiegħi lill-Mulej għad-doni u l-grazzji kotrana li sawwab f’dawn il-jiem li għexna f’komunjoni. Grazzi, Perù!

Nirringrazzja lill-Awtoritajiet ċivili u reliġjużi, l-organizzaturi, il-kollaboraturi u l-voluntiera, kif ukoll l-għadd ta’ persuni u komunitajiet li għamlu possibbli dan il-Vjaġġ appostoliku. Grazzi b’mod partikulari lil min ħa sehem fil-laqgħat bil-mezzi ta’ komunikazzjoni, hawn fil-pjanuri u anki fuq il-muntanji, fl-Amażonja u fil-Perù kollu. Grazzi mill-qalb lil kulħadd!

Ħassejtni tassew qisni qiegħed id-dar u fakkartuni li l-Knisja hi tassew familja. Hawn għallimtuni nkun “isqof” u issa tgħallimt, xi ftit aktar, naqdi bħala Suċċessur ta’ Pietru. Inġorr miegħi t-tifkira grata tat-tbissim tat-tfal li sellimt fit-toroq u l-pjazez, il-ferħ li jittieħed taż-żgħażagħ, is-sħana tal-imħabba tal-familji, il-ħlewwa tan-nanniet li ma naqsux fil-laqgħa tagħna. L-għanjiet tagħkom, iż-żifniet milwiena tagħkom, il-fwieħa tal-inċensijiet tagħkom saħħu l-passjoni tiegħi għall-missjoni sat-trufijiet tad-dinja. Ġejt inħabbrilkom lil Kristu, u issa nġorr miegħi x-xhieda tal-fidi u tad-devozzjoni li dejjem ammirajt fikom.

Għeżież ħuti, imġeddin mill-ferħ tal-laqgħa tagħna, ejjew inkomplu nitolbu, magħqudin fid-distanza, f’Ġesù, it-Triq, il-Verità u l-Ħajja tagħna. L-interċessjoni tal-Verġni Marija u tal-qaddisin kollha tas-Sema tkun magħkom dejjem. Ibierkek Alla, Perù tiegħi! U Marija tgħattik bil-mant tagħha!


[1] “Parir mil-Eċċellenza Illustrissima Tiegħu fuq l-indiġeni ta’ San Lázaro, mibgħut lill-Kunsill Irjali tal-Indji”, 14 ta’ April 1595, ikkwotat f’C. García Irigoyen, Santo Toribio, Tomo I, p. 97.

[2] V. Rodríguez Valencia, Santo Toribio de Mogrovejo. Organizador y Apóstol de Sur – América, Tomo II, 3.

Inti x'taħseb dwar dan is-suġġett?